Mỗi câu chuyện đều bắt đầu từ một hành trình, và mỗi hành trình đều đáng để kể lại. Trong bài viết dưới đây, Founder Zonpal, anh Duy Vũ chia sẻ lại hành trình 8 năm làm Amazon của mình. Có những thành công, cũng có nhiều mất mát và thất bại nhưng anh đã không từ bỏ, ngược lại vẫn kiên cường và vững bước vượt qua. Một câu chuyện đầy cảm xúc, lắng đọng, và rất thực mà thông qua đó gửi gắm những bài học giá trị. Hãy cùng đọc, nghiền ngẫm, và cùng lan toả.
Sau 8 năm làm Amazon, thứ tôi nhận được nhiều nhất không phải là tiền…
Sau từng ấy năm lăn lộn với Amazon, tôi nhận ra thứ mình có nhiều nhất không phải là tiền. Tôi từng all-in, từng tin rằng chỉ cần đủ lì là sẽ tới. Tôi vốn là người trầm tính và ngại chia sẻ. Phần vì không thích ồn ào, phần vì những gì đi qua không phải lúc nào cũng dễ nói ra. Nhưng đến một thời điểm nào đó, khi đủ xa để nhìn lại, tôi thấy mình cần bước ra khỏi làn sương mờ của im lặng để kể lại hành trình Amazon của chính mình…
Phần 1 – Bước ra ánh sáng qua làn sương mờ
Cách đây vài năm, một sự kiện gián tiếp liên quan tới sự ra đi đã giúp tôi ngộ ra phần nào. Tôi tin rằng, ai đã từng có sự trải nghiệm rồi thì sẽ hiểu điều tôi đang nói.
Xin được dẫn lại một câu nói vui mà rất thật của P, đối tác mới nhất của tôi:
Dạ anh, thường bị mém chết là mình sẽ lên thêm 1 bậc
Kể từ thời điểm đó, tôi quyết định rằng đã đến lúc bước ra ánh sáng. Đây cũng là động lực để tôi chia sẻ về một phần hành trình Amazon của tôi, không hào quang, không tô hồng.
Một điều nữa, cũng không biết hay hay dở, đó là tôi đã không có được thành công tài chính như mong đợi khi làm Amazon so với nhiều anh em cùng thời, những người mà hiện tại nhiều người trong số đó đã thoát tục thành tiên.
Mới đây thôi, tôi được nghe kể một team ở Hà Nội năm 2025 vừa rồi đạt doanh số 30M, là 30 trẹo Mỹ kim đó anh em ạ. Mặc dù biết rằng đây là những seller đời đầu, có lợi thế lớn của người tiên phong khi Amazon còn là mảnh đất màu mỡ thời hồng hoang, song tôi vẫn không khỏi choáng ngợp, pha lẫn nể phục.
Liệu có mấy ai trong chúng ta được biết tới những đại cao thủ này? Liệu có cơ hội nào để được gặp gỡ, giao lưu, học hỏi từ họ không? Sự thực là rất khó, và nếu có thì cũng rất hiếm anh em ạ. Đơn giản là vì họ ẩn dật. Điều này thì anh em đều hiểu tại sao, và tôi tin nhiều anh em ở đây cũng lựa chọn như vậy.
Còn tôi, có lẽ vì chưa đạt được thành công tài chính như mong đợi so với nhiều anh em cùng thời, nên hôm nay tôi vẫn còn ngồi đây lải nhải về những năm tháng đã qua…
Nhưng với tôi, dù thành công hay thất bại, nếu là trải nghiệm thực tế thì đều mang lại giá trị nào đó, dù chỉ cho một người. Vậy nên thôi, dù hay hay dở, tôi vẫn chọn chia sẻ câu chuyện Amazon của mình.
Phần 2 – Từ “9 to 5” tới seller Amazon, một nốt trầm…
Xuất thân là dân Xây dựng, nhưng sớm nhận ra rằng bản thân không hợp với nghề, nên tôi luôn chủ động tìm kiếm các cơ hội kinh doanh trong những lĩnh vực khác nhau. Khoảng cuối năm 2017, khi đang là chuyên viên thẩm định tại Ban QLDA thuộc TCT Mạng lưới Viettel, tôi bắt đầu tìm hiểu và nghiên cứu mô hình thương mại điện tử xuyên biên giới thông qua Amazon.
Mô hình kinh doanh này hấp dẫn tôi vì tiềm năng lớn, dễ hiểu, dễ scale, và quan trọng nhất là khi thành công sẽ đem lại dòng thu nhập bán thụ động. Sau khoảng 6 tháng tìm hiểu khá kỹ, tôi quyết định thử sức với cơ hội này, bắt đầu ngay khi vẫn đang làm công việc fulltime tại Viettel.
Thời điểm đó, làm Amazon FBA không còn sớm nữa nhưng cũng chưa quá khắc nghiệt. Nhiều cộng đồng seller Việt Nam bắt đầu hình thành và hoạt động khá sôi nổi, chủ đề FBA khi ấy cũng bắt đầu hot. Theo quan sát của tôi, phần đông anh em làm dropshipping và hijack. Tôi biết có không ít người đã thành công và kiếm được rất nhiều, rất nhiều tiền từ 2 mô hình này.
Còn tôi thì lựa chọn làm private label ngay từ ngày đầu, và về sau làm thêm wholesale FBA. Thời điểm đó, trong khi phần đông anh em đi hàng của Chị Na, tôi chọn đi hàng Việt. Điều này đồng nghĩa với việc mất nhiều thời gian hơn cho khâu nghiên cứu sản phẩm, tìm supplier, giá COGS cao hơn, và cũng chưa có nhiều lựa chọn về đơn vị hay phương thức vận chuyển như bây giờ.
Cũng như nhiều anh em khác, tôi chọn đi hàng thủ công mỹ nghệ. Sau khi đi qua toàn bộ quy trình từ nghiên cứu sản phẩm, tìm supplier, launching, và nhận những đồng đô la đầu tiên, tôi chính thức nghỉ việc để dồn sức làm Amazon.
Tôi đi cả hai chân trên con đường mới mẻ này, hấp dẫn nhưng cũng đầy rẫy cạm bẫy phía trước. Vốn chưa đủ, tôi lấy thêm tiền tiết kiệm của vợ và vay mượn thêm khá nhiều nữa. Tôi chính thức all-in, toàn bộ thời gian, tâm sức, và cả tài chính.
Những tưởng mình sẽ sớm thành công, nhưng không đời không như mơ. Tôi đã fail.
Công bằng mà nói, tôi cũng có những thành công bước đầu, cũng được hái những trái ngọt đầu tiên. Có thắng có thua, lúc được lúc mất (kinh doanh mà). Có những tháng lời được một vài ngàn đấy, nhưng rồi may mắn vẫn chưa mỉm cười với tôi.
Đến thời điểm tôi scale up thì hàng gặp vấn đề, dẫn tới return hàng loạt. Rồi thêm đối thủ chơi xấu, lại có tiềm lực dồi dào và kinh nghiệm dày dạn hơn. Hàng thì tồn, dòng tiền vừa bị giảm mạnh, vừa bị kẹt. Tôi dần trượt khỏi đà quay, dần đuối sức.
Tôi đã cố gượng dậy, nhiều lần, nhưng vẫn hỳ hục, bì bõm trong mớ lộn xộn. Chưa kịp ngóc đầu lên thì bị đòi nợ. Có bao nhiêu, tôi phải gom góp để trả nợ.
Rồi đại dịch COVID ập tới. Cuộc sống và việc kinh doanh đảo lộn. Cước vận chuyển tăng 2x–3x lần, nhu cầu thị trường sụt giảm, như một đòn chí mạng giáng vào những nỗ lực cuối cùng của tôi. Thoi thóp, và cuối cùng chìm nghỉm.
3 năm ròng, kết quả là âm vốn, sau bao tâm huyết, thời gian, sức lực, mồ hôi nước mắt, và cả máu…
Bài học rút ra:
- Không nên all-in dưới mọi hình thức, dù là kinh doanh hay đầu tư, và cho dù có thích hay tin tưởng đến đâu đi chăng nữa. Bởi đã là kinh doanh hay đầu tư thì đều có tỷ lệ rủi ro nhất định. Quản trị vốn, quản trị rủi ro, đôi khi là yếu tố sống còn.
- Chất lượng sản phẩm đóng vai trò then chốt cho sự thành bại của business. Vì vậy, đảm bảo chất lượng sản phẩm là điều đặc biệt quan trọng, nhất là với hàng thủ công mỹ nghệ.
- “Buôn tài không bằng dài vốn.” Muốn đi được xa, tránh kiểu chưa tới chợ đã hết tiền, thì cũng cần chuẩn bị dầm vốn một chút.
Phần 3 – Từ solo seller tới Amazon agency quốc tế
Với tâm niệm ngã tại đâu đứng dậy từ đó, vả lại cũng không đành lòng phí hoài bao công sức, tâm huyết, và tài chính dành cho FBA trong khi lại hết vốn để tiếp tục, tôi tìm cách khai thác kinh nghiệm, kiến thức của mình trong lĩnh vực này.
Thế rồi năm 2020 tôi bắt đầu làm freelancer mảng Amazon FBA. Thời gian ban đầu, anh em không biết rằng thái độ của tôi nó “yết kiêu” và ngại ngùng thế nào đâu. Bởi trước đó thì mình cài đặt tâm thức mình là seller Amazon đi kiếm trẹo đô cơ, rồi thì mình muốn làm chủ cơ, thế mà giờ đây phải đi cày ải cho người khác để kiếm 1 vài chục đồng trên mỗi gig. Nhưng quả thực giai đoạn đó (2019-2020) là một trong những nốt trầm cuộc đời tôi, bị dồn vào thế chân tường buộc phải làm ra tiền trong khi không có lựa chọn nào sáng nước, tôi đành hạ mình, gạt đi cái tôi để phục vụ người khác (là các Amazon seller).
Ban đầu, tôi chỉ định thử thôi, kiếm được đồng nào hay đồng đấy. Nhưng không biết run rủi thế nào mà tôi cũng kiếm ăn được với món này. Câu nói “một miếng khi đói” quả thực mô tả đúng hoàn cảnh của tôi khi ấy.
Thế rồi tôi quyết định làm tới, dành nhiều thời gian và tâm sức hơn, nghiêm túc hơn, kiên nhẫn hơn, và vì người khác hơn. Dần dần khi khẳng định được giá trị bản thân, giúp ích được cho các seller khác thì thu nhập của tôi cũng tăng lên. Nó chưa giúp tôi làm giàu song cũng giúp tôi đủ trang trải cuộc sống.
Cú hích đến khi tôi định vị mình là partner đồng hành cùng khách hàng. Tôi cống hiến, tôi lăn xả cùng khách hàng và cũng là partner của mình. Ở chiều ngược lại, khách hàng ghi nhận giá trị mà tôi đóng góp, họ cũng đặt tôi ở vị trí partner và đồng hành cùng.
Tôi xin kể ra đây 2 partner ruột mà tôi đã đồng hành cùng cho tới hiện tại.
Patrick là một trong những đối tác lâu năm của tôi. Chúng tôi bắt đầu hợp tác làm Amazon vào cuối năm 2021, build mọi thứ từ con số 0. Sau khoảng một năm launching, tôi đã giúp business đạt doanh số trên $567K với chỉ 5 mã sản phẩm, trong đó listing của sản phẩm chính giành được Amazon’s Choice. Hiện tại, tài khoản này vẫn duy trì 5 mã sản phẩm, doanh số loanh quanh $600K mỗi năm, với biên lợi nhuận ròng khoảng 10–15%.
Seva là leader của 2 startup Mỹ và cũng là một đối tác ruột của tôi. Các tài khoản Amazon của team này cũng là tài khoản trẹo đô. Tôi join team của Seva từ giữa năm 2023, ban đầu với vai trò quản lý 1 phần tài khoản Amazon, bao gồm Launchpad, listing, account health trong khi PPC thì đang outsource cho một bên agency tại châu Âu quản lý.
Ngay từ ngày đầu tôi đã thấy PPC hoạt động chưa tốt, đốt tiền quảng cáo nhiều mà không hiệu quả. Các đề xuất tối ưu PPC lần đầu của tôi đưa cho Seva được forward tới team agency kia nhưng đã không được áp dụng. Có lẽ do tôi còn mới.
Thế rồi sau một thời gian thể hiện được năng lực, tôi được giao thêm nhiều vai trò trong team hơn. Với tinh thần định vị mình là partner, khi thấy hiệu suất PPC vẫn chưa được cải thiện, tôi tiếp tục đề xuất lần 2 về các giải pháp tối ưu PPC. Lần này thì Seva đồng ý thử nghiệm bằng cách cho tôi chạy và quản lý PPC trong khoảng 1 tháng song song với team agency kia (thực sự thì tôi muốn chạy trong thời gian lâu hơn chút, tầm 2-3 tháng gì đó).
Rồi cuộc thử nghiệm ngắn kết thúc, nhìn chung hiệu suất các camp tôi quản lý có phần nhỉnh hơn của team agency kia. Sau pha này thì Seva đôn tôi lên leader Amazon, làm việc trực tiếp và quản lý hiệu suất của cả team agency kia. Mới đầu, đội này làm việc với tôi với một thái độ rất là dò xét pha lẫn sự thiếu tôn trọng nhẹ khi biết tôi đến từ Việt Nam, vả lại cũng chưa biết tôi là ai, có kinh nghiệm như thế nào về Amazon.
3 tháng đầu tiên khi làm việc trực tiếp với agency này, nhiều lần họp, vạch ra target và nhiều lần ốp nhau thì hiệu suất PPC của team này cũng cải thiện kha khá song vẫn chưa đạt target tôi đưa ra.
Bước ngoặt xảy ra khi chúng tôi launching 1 sản phẩm mới. Tiêu tốn khá nhiều nguồn lực, sau gần 3 tháng để team agency này launching thì có thể xem là fail: sales lẹt đẹt, chi phí cao vút để lại một khoản lỗ không nhỏ. Lần đề xuất thứ 3, lần này Seva đồng ý để tôi tiếp quản PPC cho sản phẩm này, khi ấy đang thoi thóp chờ lịm tắt.
Tôi bước vào, triển khai tối ưu cả PPC cả listing và các chiến thuật marketing khác thì sau 3 tháng sales tăng tốt, hiệu suất PPC cải thiện rõ rệt, tôi đã chuyển listing này từ âm thành hòa vốn và bắt đầu có lãi và cho tới hiện tại, đây vẫn là một sản phẩm win và là một sản phẩm chủ lực của team. Sau pha này thì cả team Seva và team agency kia đều thừa nhận giá trị của tôi và dành cho tôi sự tôn trọng.
Cuối cùng, sau bao lần thử thách và đã chứng minh được giá trị, khoảng 2 tháng sau đó Seva quyết định cho team agency kia ra đi và tôi chính thức trở thành partner, quản lý toàn bộ tài khoản Amazon và đồng hành cùng team tới hiện tại.
Câu chuyện trên không có gì đáng kể nếu chỉ đề cập về kết quả tôi mang lại. Điều tôi thấy happy và muốn chia sẻ ra đây, đó là sự ghi nhận và tôn trọng mà chính đối thủ, một agency châu Âu dành cho tôi, một gã từ một nước thứ ba. Xin được trích dẫn lời feedback của họ dưới đây:
I made a lot of efforts to follow your plan (although I admit at first I thought it was impossible), but your work on sponges showed me points of growth and I am grateful to you for that.
Thực sự mà nói thì bản thân tôi thấy anh em seller Việt Nam chúng ta cũng rất là mạnh đấy. Bản thân tôi được biết hoặc được nghe kể nhiều team VN kiếm được nhiều trẹo đô từ Amazon. Rất mạnh, rất bản lĩnh, nhưng mỗi tội là lại ẩn dật…
Từ những giá trị và kết quả tôi mang lại cho khách hàng và partner, cộng với trải nghiệm về team agency châu Âu cũng góp phần tạo thêm động lực, năm 2024 tôi quyết định dấn thêm bước nữa trên hành trình Amazon của mình. Tôi thành lập Zonpal và định vị nó là một Amazon agency quốc tế để đồng hành cùng các seller trong và ngoài nước chinh phục nền tảng TMĐT toàn cầu này. Pal có nghĩ là người đồng hành, Zonpal chính là người đồng hành tin cậy trên con đường Amazon FBA.
Giờ đây, tôi vẫn là seller nhưng khác ở chỗ thay vì solo như ngày trước thì giờ tôi có nhiều partner cùng làm. Không những tôi có cơ hội được rèn giũa, phát triển kỹ năng, tích lũy kinh nghiệm thực chiến, đa dạng và phong phú hơn trước mà còn được học hỏi rất nhiều điều hay ho từ các partner, nhất là về tư duy, cách quản trị, xây dựng đội nhóm, và phát triển business.
Bài học rút ra:
- Trong một chuỗi giá trị thì có rất nhiều mắt xích khác nhau, nhiệm vụ của mình là tìm ra cái phù hợp nhất dựa trên căn và cốt của bản thân. Ví dụ, trong bóng đá thì có cầu thủ, có huấn luyện viên, có nhà tài trợ, có bình luận viên, có đơn vị truyền thông,.. Ai giỏi và bén duyên với việc gì thì vào việc nấy để cùng tạo ra giá trị.
- Đôi khi để tiến lên phía trước thì chúng ta phải chấp nhận đi đường vòng, điều quan trọng là keep going. Đứng trước bức tường chắn cao vời vợi, có người tìm cách đục tường và bước thẳng qua, có người lại đi kiếm thang để trèo qua, còn tôi tôi chọn đi đường vòng, dù có phải đi thêm một đoạn xa lắc xa lơ…
- Giver gain. Nếu năm xưa tôi không hạ cái tôi xuống, không trao đi trước, không định vị mình là partner để cùng lăn xả với khách hàng thì há tôi có cơ hội để thể hiện giá trị của bản thân chăng, và há chăng tôi có những parter ruột để đồng hành cùng tới bây giờ? Vả nếu năm xưa tôi cứ giữ cho riêng mình và không mang lại giá trị thì những 3 năm, 5 năm, hay 10 năm kinh nghiệm đi chăng nữa cũng chỉ là con số tham khảo mà thôi…Vậy nên, giver gain, “vì người là cách vì mình khôn ngoan nhất”.
Phần 4 – Lời kết
Giờ đây, khi nhìn lại hành trình Amazon của mình, tôi không còn nhìn nó bằng ánh mắt háo thắng như những ngày đầu nữa. Nó giống một ấm trà đã qua đôi lần hãm, không còn gắt, không còn nồng, nhưng đủ ấm để ngồi lại và đủ sâu để nhấp chậm từng ngụm.
Tôi không phải cao thủ gì, cũng chưa từng “thoát tục thành tiên”. Tôi chỉ là một người đã đi qua đủ va vấp để hiểu rằng, trong cuộc chơi này, còn ở lại đã là một dạng thắng. Còn học được gì, còn tạo ra giá trị gì cho người khác, thì vẫn còn đường để đi tiếp.
Tôi chia sẻ câu chuyện này không phải để nói mình đúng, mà để lưu lại một nốt trầm trên hành trình Amazon biết đâu ai đó đọc được, sẽ chậm lại một nhịp, hoặc tránh được một cú ngã mà tôi từng đi qua…
Hà Nội, tháng 12/2025
Duy Vũ – Founder Zonpal Agency
