Hội đồng Châu Âu vừa chính thức thông qua một trong những cải cách thuế quan quan trọng nhất trong lịch sử kinh tế số của khối: Bãi bỏ cơ chế miễn thuế đối với các kiện hàng thương mại điện tử giá trị thấp.

Động thái này không chỉ nhằm lấp đầy thâm hụt ngân sách mà còn là một đòn giáng mạnh vào chiến lược “chia nhỏ đơn hàng” để né thuế của các nhà bán lẻ ngoài khối, đồng thời thiết lập một sân chơi công bằng hơn cho các doanh nghiệp nội khối EU.

1. Bản chất của thay đổi: Dấu chấm hết cho ngưỡng 150 Euro và kỉ nguyên công bằng thương mại

Việc bãi bỏ ngưỡng miễn thuế 150 Euro đánh dấu một bước ngoặt lịch sử trong chính sách thương mại của Liên minh Châu Âu (EU), chấm dứt thời kỳ “ưu ái” cho hàng hóa giá rẻ từ bên ngoài khối.

Trong suốt nhiều năm, quy định miễn thuế nhập khẩu cho các lô hàng có giá trị dưới 150 Euro đã vô tình tạo nên một “đường cao tốc” cho hàng hóa giá rẻ thâm nhập thị trường Châu Âu.

Quy định này, vốn được thiết kế để giảm bớt gánh nặng thủ tục cho các bưu phẩm nhỏ, nay đã bị biến tướng thành một lợi thế cạnh tranh khổng lồ cho các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới.

1.1. Áp lực từ “làn sóng” hàng hóa thương mại điện tử giá rẻ

Số liệu thống kê năm 2024 đã gióng lên hồi chuông cảnh báo cho các nhà hoạch định chính sách EU:

• Con số kỷ lục: EU đã tiếp nhận tới 4,6 tỷ kiện hàng nhỏ chỉ trong vòng một năm.
• Nguồn gốc tập trung: Hơn 90% trong số đó có xuất xứ từ Trung Quốc, chủ yếu thông qua các nền tảng bán lẻ siêu rẻ. Sự bùng nổ này không chỉ gây tắc nghẽn hệ thống logistics mà còn khiến việc kiểm soát chất lượng và an toàn sản phẩm trở nên bất khả thi.

1.2. Sự “lỗi thời” của cơ chế cũ trong kỷ nguyên thương mại điện tử

Như Bộ trưởng Tài chính Cộng hòa Síp, ông Makis Keravnos, đã nhận định, các quy tắc thuế quan cũ đã trở nên hoàn toàn “lỗi thời”.

Chúng được xây dựng khi thương mại điện tử còn sơ khai, không thể dự lường được kịch bản hàng tỷ kiện hàng được vận chuyển trực tiếp từ nhà máy đến tay người tiêu dùng như hiện nay.

Việc bãi bỏ ngưỡng miễn thuế là một sự điều chỉnh tất yếu để:

• Chống thất thu ngân sách: Việc hàng tỷ kiện hàng lọt lưới thuế quan đã gây ra lỗ hổng tài chính khổng lồ cho ngân sách chung của khối.
• Thiết lập sự công bằng (Level Playing Field): Cơ chế cũ đã tạo ra một sự bất công phi lý. Các doanh nghiệp nội địa EU phải gánh chịu mọi nghĩa vụ tài chính, thuế phí và tiêu chuẩn môi trường khắt khe, trong khi hàng hóa ngoài khối lại tiếp cận người tiêu dùng với mức giá rẻ hơn đáng kể nhờ “né” được thuế.

1.3. Hệ quả đối với thị trường và doanh nghiệp

Sự thay đổi này đồng nghĩa với việc mọi món hàng, dù chỉ là một chiếc ốp lưng điện thoại hay một phụ kiện nhỏ, khi nhập cảnh vào EU đều sẽ bị đánh thuế từ đồng Euro đầu tiên.

• Người tiêu dùng: Sẽ phải đối mặt với việc giá cả tăng lên và các quy trình thông quan chặt chẽ hơn.
• Nhà bán hàng xuyên biên giới: Buộc phải minh bạch hóa dữ liệu và tính toán lại bài toán chi phí nếu muốn duy trì sức cạnh tranh.

Nhìn chung, việc xóa bỏ ngưỡng 150 Euro là một động thái “tự vệ” cần thiết của EU để bảo vệ nền sản xuất nội địa và lập lại trật tự cho thị trường bán lẻ trực tuyến.

2. Lộ trình chuyển tiếp: Mức thuế cố định 3 Euro cho đơn hàng thương mại điện tử từ ngày 1/7/2026

Trong bối cảnh hệ thống Trung tâm Dữ liệu Hải quan EU đồng bộ dự kiến phải đến năm 2028 mới chính thức vận hành, các nhà hoạch định chính sách đã đưa ra một giải pháp trung gian nhằm kiểm soát ngay lập tức luồng hàng hóa giá rẻ từ bên ngoài khối.

2.1. Cột mốc 01/07/2026: Sự xuất hiện của mức thuế cố định 3 Euro

Từ ngày 1/7 tới đây, mọi đơn hàng thương mại điện tử có giá trị dưới 150 Euro sẽ không còn được hưởng đặc quyền miễn thuế. Thay vào đó, EU áp dụng mức thuế hải quan cố định trung gian là 3 Euro cho mỗi danh mục mặt hàng.

Điểm mấu chốt nằm ở cách tính thuế “theo danh mục”:

• Không tính trên tổng đơn hàng: Thuế sẽ được áp dụng dựa trên từng loại mặt hàng riêng biệt bên trong cùng một kiện hàng.
• Căn cứ mã phân loại: Việc phân loại này dựa trên mã thuế quan (HS Code). Nếu một gói hàng chứa cả quần áo và phụ kiện điện tử, mức thuế sẽ được nhân lên tương ứng với số lượng nhóm mặt hàng hiện diện.

2.2. Giai đoạn 2028: Hướng tới sự minh bạch tuyệt đối bằng dữ liệu

Mức thuế cố định 3 Euro chỉ là giải pháp tình thế nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lúc chờ đợi hạ tầng công nghệ.

Sau năm 2028, khi hệ thống Trung tâm Dữ liệu Hải quan EU đi vào hoạt động, cuộc chơi sẽ bước sang trang mới:

• Thay thế thuế cố định: Hệ thống sẽ áp dụng biểu thuế hải quan thông thường dựa trên giá trị và đặc tính thực tế của từng sản phẩm.
• Số hóa toàn diện: Mọi giao dịch sẽ được truy vết và tính toán thuế tự động, đảm bảo sự đồng bộ và minh bạch tuyệt đối giữa tất cả các quốc gia thành viên trong khối.

2.3. Hệ lụy đối với chiến lược bán hàng trên các sàn thương mại điện tử

Sự thay đổi này buộc các doanh nghiệp (đặc biệt là các Seller trên Amazon) phải tính toán lại bài toán kinh tế:

• Chiến lược đóng gói: Việc gộp nhiều loại mặt hàng khác nhau vào một kiện hàng nhỏ có thể khiến chi phí thuế tăng cao bất ngờ do cách tính thuế 3 Euro theo danh mục.
• Định giá sản phẩm: Biên lợi nhuận của các mặt hàng siêu rẻ (dưới 10 Euro) sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất, vì mức thuế 3 Euro lúc này chiếm tỷ trọng quá lớn trong giá bán.

Lộ trình này là lời khẳng định rằng EU sẽ không còn là “thiên đường” cho các mô hình kinh doanh tận dụng kẽ hở thuế quan.

3. Tác động kép đến thị trường và người tiêu dùng

Quy định mới này được dự báo sẽ mang lại những thay đổi sâu sắc:

Đối với ngân sách EU: Củng cố nguồn thu ổn định và phân bổ công bằng giữa các quốc gia thành viên.

Đối với người tiêu dùng: Giá thành các mặt hàng giá rẻ từ các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới sẽ tăng lên đáng kể do gánh thêm chi phí thuế và phí xử lý.

Đối với hệ thống hải quan: Giảm áp lực kiểm soát thủ công nhờ vào việc số hóa và thống nhất quản lý thông qua Cơ quan Hải quan EU tương lai.

Zonpal Amazon Agency: Giải pháp thích nghi với rào cản thuế quan toàn cầu

Sự thay đổi chính sách từ EU là minh chứng cho thấy thương mại điện tử xuyên biên giới đang tiến tới giai đoạn kiểm soát chặt chẽ và chuyên nghiệp hóa.

Các doanh nghiệp và Seller Việt Nam đang kinh doanh trên Amazon EU hoặc có định hướng xuất khẩu sang thị trường này cần một chiến lược mới để duy trì lợi thế cạnh tranh.

 

Zonpal Amazon Agency mang đến giải pháp hỗ trợ toàn diện:

• Tư vấn tối ưu hóa cơ cấu giá: Zonpal Amazon Agency giúp bạn tính toán lại giá bán để hấp thụ chi phí thuế mới mà vẫn giữ được sức cạnh tranh trên gian hàng Amazon.
• Chuẩn hóa dữ liệu hải quan: Hỗ trợ phân loại mã thuế quan chính xác cho từng danh mục sản phẩm, đảm bảo hàng hóa lưu thông mượt mà qua các cửa khẩu EU mà không bị đình trệ.
• Chiến lược FBA (Fulfillment by Amazon): Thay vì gửi từng kiện hàng nhỏ lẻ từ Việt Nam (đối tượng chịu thuế 3 Euro/mặt hàng), Zonpal tư vấn giải pháp lưu kho tại EU để tối ưu hóa thuế nhập khẩu tổng lực và tăng tốc độ giao hàng.
• Cập nhật chính sách 24/7: Giúp doanh nghiệp luôn đi trước một bước trước các thay đổi về địa chính trị và quy định kinh tế số của Liên minh Châu Âu.

Đừng để thuế quan trở thành rào cản, hãy để Zonpal biến nó thành cơ hội để khẳng định uy tín thương hiệu Việt tại Châu Âu!

4. Cơ hội nào cho doanh nghiệp Việt Nam khi muốn “xuất ngoại” thông qua thương mại điện tử?

Mặc dù việc thu thuế có thể làm tăng chi phí, nhưng đây lại là cơ hội cho những doanh nghiệp làm ăn bài bản. Khi hàng hóa giá rẻ kém chất lượng bị đẩy giá lên cao, người tiêu dùng EU sẽ bắt đầu cân nhắc nhiều hơn về chất lượng và uy tín thương hiệu.

Lời khuyên cho Seller:

• Chuyển dịch sang mô hình lưu kho nội khối: Việc nhập khẩu số lượng lớn vào kho trung tâm tại EU sẽ giúp doanh nghiệp quản lý thuế chuyên nghiệp hơn so với hình thức B2C nhỏ lẻ từ nước ngoài.
• Tập trung vào giá trị sản phẩm: Khi lợi thế về giá bị thu hẹp, chất lượng “Made in Vietnam” và câu chuyện thương hiệu sẽ là yếu tố quyết định sự lựa chọn của khách hàng.
• Số hóa quy trình: Sử dụng các công cụ quản lý dữ liệu để sẵn sàng kết nối với Trung tâm Dữ liệu Hải quan EU vào năm 2028.

Kết luận

Quyết định xóa bỏ miễn thuế kiện hàng nhỏ của EU là một tín hiệu rõ ràng: Thời đại thương mại điện tử “hoang dã” dựa trên việc lách luật và giá rẻ cực đoan đang dần khép lại. Năm 2026 và xa hơn nữa, thị trường Châu Âu chỉ dành chỗ cho những doanh nghiệp tuân thủ kỷ cương, minh bạch và có giá trị thương hiệu thực thụ.